Aleksiej Mordaszow, 60-letni magnat stali z Czerepowca, stoi na czele rosyjskich miliarderów z fortuną szacowaną na 37 miliardów dolarów. To nie tylko liczba – to efekt nieustępliwej determinacji, która pozwoliła mu przekuć skromne korzenie hutniczego miasteczka w globalne imperium surowcowe. W 2026 roku jego majątek urósł o ponad 8 miliardów, mimo sankcji i turbulencji geopolitycznych, co czyni go symbolem odporności rosyjskiego biznesu na zewnętrzne wstrząsy.
Jako główny akcjonariusz i przewodniczący Severgroup, Mordaszow kontroluje nie tylko największego producenta stali w Rosji, ale też rozległą sieć inwestycji od górnictwa złota po media i energetykę. Jego historia to żywy obraz transformacji postradzieckiej Rosji – od skromnego ekonomisty w lokalnej hucie po człowieka, którego decyzje wpływają na tysiące miejsc pracy i strumienie surowców na światowych rynkach.
W świecie, gdzie fortuna oligarchów często budzi kontrowersje, Mordaszow wyróżnia się pragmatyzmem i zdolnością do adaptacji. Jego sukces pokazuje, jak w Rosji bogactwo splata się z polityką, surowcami i globalnymi łańcuchami dostaw, tworząc mieszankę, która fascynuje i prowokuje jednocześnie.
Od syna hutników do stalowego giganta – droga Mordaszowa
Urodzony 26 września 1965 roku w Czerepowcu, Aleksiej Mordaszow wyrósł w rodzinie, gdzie stal była nie tylko materiałem, ale całym światem. Ojciec, inżynier elektronik, i matka pracowali w tamtejszym kombinacie metalurgicznym – tym samym, który później stał się sercem jego imperium. Dzieciństwo w czasach ZSRR oznaczało kartki na masło i kiełbasę, ale też solidną edukację, którą młody Aleksiej wykorzystał w pełni. Z wyróżnieniem ukończył Leningradzki Instytut Inżynieryjno-Ekonomiczny, a później zdobył MBA na brytyjskiej Northumbria University.
W 1988 roku wrócił do rodzinnego zakładu jako ekonomista. Szybko awansował na dyrektora finansowego w 1992 roku, tuż przed wielką prywatyzacją. To był moment przełomowy. Starszy dyrektor poprosił go o wykup akcji, by nie oddać kontroli obcym. Mordaszow nie tylko wypełnił zadanie – stworzył fundusze inwestycyjne, skupił większość udziałów i w 1996 roku, mając zaledwie 31 lat, został dyrektorem generalnym przekształconego w Siewierstal kombinatu. Stal hartowała się w ogniu chaosu lat 90., a on stał się jej nowym kowalem.
Jego strategia była prosta, ale genialna: eksport na Zachód, restrukturyzacja, akwizycje kopalń węgla i rud żelaza. Siewierstal wyrósł na giganta, dostarczającego stal do motoryzacji, budownictwa i energetyki. Dziś, pod jego przewodnictwem jako przewodniczącego, firma pozostaje filarem rosyjskiego przemysłu ciężkiego, odpornym na wahania rynkowe.
Imperium Severgroup – dywersyfikacja beyond stali
Mordaszow nie poprzestał na jednym sektorze. Przez Severgroup zbudował holding, który obejmuje górnictwo, energetykę, turystykę i media. Nordgold, jego złoty interes, kwitnie dzięki wysokim cenom kruszcu, dodając miliardy do fortuny w 2025 i 2026 roku. Inwestycje w Power Machines – producenta turbin – oraz udziały w sieciach handlowych jak Lenta pokazują, jak sprytnie rozkłada ryzyko.
Wcześniej angażował się w TUI Group, stając się jednym z największych akcjonariuszy niemieckiego giganta turystycznego. Gdy nadeszły sankcje, aktywa przeniesiono na struktury rodzinne, co pozwoliło zachować wartość. To klasyczny przykład rosyjskiej elastyczności biznesowej – oficjalnie pod presją, nieoficjalnie wciąż w grze.
Nie brakuje też powiązań medialnych poprzez National Media Group czy bankowych z Rossiya Bank. Te nitki łączą biznes z kremlowskim kręgiem, ale Mordaszow zawsze podkreślał pragmatyzm nad polityką. W 2022 roku nawet publicznie wyrażał wątpliwości co do eskalacji konfliktu, co wyróżnia go na tle bardziej lojalnych oligarchów.
Ranking najbogatszych Rosjan 2026 – kto jeszcze gra w pierwszej lidze
Rosyjscy miliarderzy biją rekordy. W 2026 roku lista Forbes obejmuje aż 155 osób z łącznym majątkiem 696,5 miliarda dolarów – o 11 procent więcej niż rok wcześniej. Mimo sankcji i wojny surowce napędzają wzrost.
| Miejsce | Imię i nazwisko | Majątek (mld USD) | Główne źródło |
|---|---|---|---|
| 1 | Aleksiej Mordaszow | 37 | Stal i inwestycje (Severstal, Nordgold) |
| 2 | Władimir Potanin | 29,7 | Nikiel i pallad (Nornickel) |
| 3 | Wagit Alekperow | 29,5 | Ropa (Łukoil) |
| 4 | Leonid Mikhelson | 28,3 | Gaz (Novatek) |
| 5 | Gennady Timchenko | ok. 25 | Energia i inwestycje |
Dane pochodzą z rankingu Forbes oraz analiz Reuters. Mordaszow wyprzedził rywali dzięki boomowi na stali i złocie, podczas gdy inni polegają na ropie i gazie.
Kontekst oligarchów – jak prywatyzacja lat 90. ukształtowała Rosję
Rosyjscy oligarchowie nie spadli z nieba. Ich fortuny to owoc chaotycznej prywatyzacji po upadku ZSRR. Program „pożyczki za akcje” w połowie lat 90. pozwolił garstce biznesmenów przejąć gigantyczne zakłady za ułamek wartości. Mordaszow, w przeciwieństwie do bardziej agresywnych postaci jak Chodorkowski, działał lokalnie i metodycznie – bez wielkich skandali, ale z żelazną konsekwencją.
Dziś ta generacja dzieli losy: jedni stracili na sankcjach, inni się wzmocnili. Mordaszow pokazuje, że kluczem jest dywersyfikacja i skupienie na surowcach, których Rosja ma w bród. Ale cena jest wysoka – nierówności społeczne, uzależnienie gospodarki od eksportu i napięcia z Zachodem.
Sankcje, jachty i sztuka przetrwania
Od lutego 2022 roku Mordaszow figuruje na listach sankcyjnych UE, USA i Wielkiej Brytanii. Stracił dostęp do zachodnich aktywów, w tym jeden jacht Lady M zajęto we Włoszech. Ale superjacht Nord – wart pół miliarda dolarów, zbudowany w Niemczech – wciąż pływa swobodnie. W kwietniu 2026 roku bez problemu pokonał Cieśninę Ormuz, co pokazało, jak oligarchowie omijają ograniczenia przez flagi i struktury offshore.
Fortuna nie topnieje, bo Rosja przekierowała eksport stali i metali na Azję. Ceny surowców zrobiły resztę. To lekcja dla każdego, kto myśli, że sankcje zawsze łamią system – czasem tylko go przebudowują.
Życie prywatne, rodzina i kontrowersje
Mordaszow jest ojcem siedmiorga dzieci z dwóch małżeństw. Pierwsze, z Eleną, zakończyło się w 1996 roku sporami o alimenty, ale dziś skupia się na dyskrecji. Druga żona, też Elena, wraz z rodziną pomaga w zarządzaniu aktywami. Biznesmen unika blasku fleszy, woląc skupić się na pracy i pasji do klasycznej muzyki czy sztuki.
Kontrowersje? Pojawia się w wyciekach jak Pandora Papers – struktury na Cyprze i Brytyjskich Wyspach Dziewiczych pomagały chronić majątek. Dla jednych to spryt, dla innych dowód na system, w którym bogaci grają według własnych reguł.
Wpływ na gospodarkę i co dalej dla najbogatszych Rosjan
Severstal zatrudnia dziesiątki tysięcy ludzi, dostarcza stal do infrastruktury i eksportuje miliardy. Podobnie inni oligarchowie napędzają PKB, ale też koncentrują bogactwo. W 2026 roku widać trend: nowi miliarderzy z rolnictwa i żywności, ale stare stalowo-naftowe fortuny wciąż dominują.
Przyszłość? Mordaszow i koledzy będą musieli inwestować w technologie i Azję, bo Zachód pozostaje zamknięty. Dla początkujących przedsiębiorców w Rosji lekcja jest jasna: buduj lokalnie, dywersyfikuj globalnie i bądź gotowy na burze geopolityczne. Dla zaawansowanych czytelników to studium case – jak hartować biznes w ogniu sankcji i wychodzić silniejszym.
Historia najbogatszego Rosjanina nie kończy się na 37 miliardach. To ciągła opowieść o ambicji, adaptacji i cenie, jaką płaci się za szczyt w kraju, gdzie stal i polityka idą ramię w ramię.
