Program Magdaleny Biejat, zaprezentowany podczas kampanii prezydenckiej 2025, opiera się na siedmiu filarach: dobrobycie, rozwoju, bezpieczeństwie, współpracy, wolności, równości i praworządności. Kandydatka Lewicy, wówczas wicemarszałkini Senatu, przedstawiła wizję państwa aktywnego, świeckiego i solidarnie wspierającego obywateli, ze szczególnym naciskiem na dostępne mieszkania, prawa pracownicze, pełnię praw reprodukcyjnych i realny rozdział Kościoła od instytucji publicznych.
Wybory 18 maja 2025 przyniosły jej 829 361 głosów, czyli 4,23 procent, co dało siódme miejsce. Mimo wyniku program pozostał punktem odniesienia dla części elektoratu lewicowego i nadal pojawia się w debatach publicznych w 2026 roku, gdy Biejat kontynuuje pracę jako wicemarszałkini Senatu i członkini Ruchu Wspólne Jutro.
Dla osób, które dopiero poznają temat, i dla tych, którzy śledzą politykę od lat, poniżej znajdzie się dokładne omówienie propozycji, ich praktycznych konsekwencji oraz miejsc, w których pojawiają się największe nieporozumienia.
Od aktywizmu do programu prezydenckiego – skąd wzięła się ta wizja
Magdalena Biejat urodziła się w 1982 roku w Warszawie, ukończyła socjologię na Uniwersytecie w Grenadzie i przez lata pracowała w organizacjach pozarządowych, w tym w Fundacji Stocznia oraz współpracowała z Helsińską Fundacją Praw Człowieka. Do polityki weszła przez Partię Razem, była posłanką, potem senatorką i wicemarszałkinią. Doświadczenie terenowe i translatorskie literatury hiszpańskojęzycznej ukształtowało język jej programu – konkretny, oparty na codziennych problemach, a nie na abstrakcyjnych deklaracjach.
Hasło kampanii „Łączy nas więcej” podkreślało chęć budowania ponad podziałami, jednocześnie nie rezygnując z wyraźnych postulatów lewicowych. Program nie powstał w próżni – wyrastał z wcześniejszych działań Lewicy w parlamencie, takich jak walka o wolną Wigilię, rentę wdowią czy zwiększenie finansowania mieszkań na wynajem. W naszej praktyce zetknęliśmy się z przypadkiem, gdy osoby śledzące tylko media społecznościowe myliły jej postulaty z bardziej radykalnymi propozycjami innych ugrupowań lewicowych, co prowadziło do nieporozumień już na starcie dyskusji.
Siedem filarów programu Magdaleny Biejat – co dokładnie zawiera każdy z nich
Program został zbudowany wokół siedmiu wzajemnie powiązanych obszarów. Poniżej każdy z nich w rozłożeniu na konkretne propozycje, które pojawiały się w oficjalnych materiałach i wystąpieniach kandydatki.
Dobrobyt – państwo chroniące słabszych na rynku
Biejat podkreślała aktywną rolę państwa na rynku. Chodziło o realną progresję podatkową także dla firm, większe oparcie systemu na podatkach bezpośrednich, ochronę praw pracowniczych i weto wobec ustaw pogłębiających nierówności. Konkretnie zapowiadała dążenie do obniżenia rat kredytów hipotecznych poprzez ograniczenie marż bankowych (maksymalna marża 1 proc., całkowite oprocentowanie „uczciwego” kredytu około 4 proc.) oraz rozwiązanie problemu zadłużenia alimentacyjnego.
W obszarze pracy pojawiało się skrócenie czasu pracy bez obniżki wynagrodzeń, likwidacja umów śmieciowych i zrównanie opodatkowania etatu z jednoosobową działalnością gospodarczą, aby ograniczyć fikcyjne samozatrudnienie.
Rozwój – inwestycje, które realnie poprawiają życie
Tu znalazły się koleje dużych prędkości, elektrownie atomowe, nowoczesne sieci energetyczne, odnawialne źródła energii oraz rozwój sztucznej inteligencji. Program zakładał, że Polska stać na ambitne projekty infrastrukturalne, a nakłady na energetykę powinny być wyłączone z unijnego limitu długu. Mieszkalnictwo stanowiło osobny, mocno eksponowany punkt: budowa tanich mieszkań na wynajem przez samorządy przy wsparciu państwa, podatek katastralny od trzeciego lub czwartego mieszkania (w zależności od wypowiedzi) zasilający fundusz budownictwa społecznego oraz zdecydowany sprzeciw wobec dopłat do kredytów w stylu „kredytu 0 proc.”.
Bezpieczeństwo – szeroko pojęte, nie tylko militarne
Biejat rozumiała bezpieczeństwo jako silną armię zawodową, współpracę w NATO i UE, obronę cywilną (schrony, szkolenia), ale też stabilność ekonomiczną, dostęp do ochrony zdrowia i odporność na zmiany klimatu. Wyraźnie odrzucała przywrócenie obowiązkowej służby wojskowej. Wydatki na obronność nie miały być pretekstem do cięć w służbie zdrowia, polityce mieszkaniowej czy pensjach budżetówki.
Współpraca, wolność, równość i praworządność
W polityce zagranicznej stawiała na silną pozycję Polski w UE, wsparcie Ukrainy, solidarność międzynarodową i prawa człowieka. Wolność obejmowała świeckie państwo – wyprowadzenie religii ze szkół, zniesienie przywilejów podatkowych Kościoła i neutralność światopoglądową instytucji. Równość oznaczała legalną i bezpieczną aborcję do 12. tygodnia ciąży, związki partnerskie jako minimum, projekt równości małżeńskiej, wyrównanie płac kobiet i mężczyzn oraz ochronę praw osób LGBTQ+. Praworządność to sprawne sądy, skrócenie postępowań (zwłaszcza rodzinnych), łatwiejszy kontakt z prokuraturą i niezależność instytucji.
Program Magdaleny Biejat łączył klasyczne postulaty lewicowe z naciskiem na wykonalność w ramach istniejącego systemu konstytucyjnego i unijnego.
Jak postulaty przekładają się na życie konkretnych grup obywateli
Dla młodych osób wchodzących na rynek pracy kluczowe były dostępne mieszkania na wynajem, tańsze kredyty, skrócenie czasu pracy i ochrona przed umowami śmieciowymi. Dla rodzin – usprawnienie spraw rozwodowych i alimentacyjnych, równy urlop rodzicielski płatny 100 proc. oraz wsparcie w opiece nad dziećmi. Kobiety zyskiwały jasną deklarację o prawie do aborcji do 12. tygodnia i dostępności antykoncepcji. Osoby starsze i budżetówka – ochronę przed cięciami w służbie zdrowia i pensjach. Przedsiębiorcy – bardziej przejrzysty, progresywny system podatkowy, choć bez obniżania składki zdrowotnej.
Z mojego doświadczenia obserwowania debaty publicznej wynika, że największe zainteresowanie budziły propozycje mieszkaniowe i świeckość państwa – tematy, które bezpośrednio dotykają codziennych decyzji tysięcy ludzi.
Porównanie kluczowych propozycji z innymi podejściami lewicowymi
Program Biejat różnił się od bardziej radykalnych wizji obecnych na lewicy naciskiem na pracę w koalicji i realne narzędzia prezydenckie (weto, inicjatywa ustawodawcza, wpływ na nominacje).
| Obszar | Program Magdaleny Biejat | Typowe bardziej radykalne postulaty części lewicy | Praktyczna różnica |
|---|---|---|---|
| Mieszkalnictwo | Budowa mieszkań społecznych przez samorządy + podatek katastralny od 3–4. mieszkania | Dużo większa skala nacjonalizacji lub bezpośredniej budowy przez państwo | Biejat stawiała na model wiedeński/berliński realizowany lokalnie |
| Aborcja | Legalna do 12. tygodnia + ułaskawienia do czasu zmiany prawa | Pełna dekryminalizacja bez ograniczeń czasowych | Wersja Biejat bliższa rozwiązaniom większości krajów UE |
| Czas pracy | Skrócenie przy zachowaniu wynagrodzenia + pilotaże | Natychmiastowe wprowadzenie 4-dniowego tygodnia | Biejat akcentowała testowanie i stopniowość |
| Kościół a państwo | Religia poza szkołami, koniec przywilejów podatkowych | Pełna konfiskata majątku lub bardziej konfrontacyjne działania | Program opierał się na konstytucyjnej zasadzie rozdziału |
Dane zestawione na podstawie publicznych wystąpień i materiałów kampanijnych z 2025 roku (m.in. relacje Onet, Interia, oficjalne wypowiedzi kandydatki).
Powszechne błędy w interpretacji programu
- Traktowanie programu jako gotowego pakietu ustaw do natychmiastowego wdrożenia – urząd prezydenta nie tworzy budżetu ani nie uchwala ustaw samodzielnie. Wiele propozycji wymagało współpracy z Sejmem i rządem.
- Mylenie ograniczenia marż bankowych z „zamrożeniem stóp procentowych” – chodziło o regulację maksymalnej marży, a nie o interwencję w stopy NBP.
- Przypisywanie Biejat postulatów o natychmiastowym wprowadzeniu euro – w materiałach kampanijnych nie było takiego zobowiązania jako priorytetu.
- Uznawanie, że program ignorował obronność – przeciwnie, podkreślał silną armię zawodową i obronę cywilną, jednocześnie chroniąc wydatki społeczne.
- Sprowadzanie całego programu wyłącznie do kwestii światopoglądowych – filary dobrobytu, rozwoju i bezpieczeństwa zajmowały co najmniej tyle samo miejsca co równość i wolność.
Te błędy pojawiały się szczególnie często w skrótowych relacjach medialnych i dyskusjach internetowych, gdzie gubiły się niuanse.
Checklista: co warto sprawdzić, zanim ocenisz program Magdaleny Biejat
- Czy znasz różnicę między kompetencjami prezydenta a rządu w polskim systemie?
- Czy porównujesz propozycje z realnymi możliwościami finansowymi i unijnymi regułami?
- Czy oddzielasz hasła kampanijne od konkretnych mechanizmów (np. podatek katastralny od liczby mieszkań)?
- Czy bierzesz pod uwagę, że część postulatów (mieszkania, służba zdrowia) wymagała współpracy z samorządami?
- Czy sprawdzasz aktualne wypowiedzi Biejat z 2026 roku, a nie tylko materiały z maja 2025?
Przejście przez tę listę pozwala uniknąć powierzchownej oceny i skupić się na tym, co rzeczywiście było w programie.
Najczęściej zadawane pytania o program Magdaleny Biejat
Czy program zakładał obowiązkową służbę wojskową?
Nie. Biejat konsekwentnie opowiadała się za silną armią zawodową i rozwojem obrony cywilnej.
Jak dokładnie wyglądała propozycja dotycząca aborcji?
Legalna, bezpieczna i dostępna aborcja do 12. tygodnia ciąży oraz deklaracja ułaskawiania osób pomagających do czasu zmiany prawa.
Czy podatek katastralny miał dotyczyć wszystkich mieszkań?
Nie. Propozycja dotyczyła trzeciego lub czwartego i kolejnych mieszkań, a środki miały zasilać budownictwo społeczne.
Co z religią w szkołach?
Wyprowadzenie lekcji religii ze szkół publicznych i zniesienie przywilejów podatkowych instytucji kościelnych jako realizacja konstytucyjnej zasady rozdziału.
Czy program jest nadal aktualny w 2026 roku?
Wiele postulatów (mieszkania, prawa pracownicze, świeckość, ochrona zdrowia) pozostaje w centrum działalności Biejat jako wicemarszałkini i członkini Ruchu Wspólne Jutro.
Program w kontekście 2026 – co zostało i co ewoluuje
Po wyborach prezydenckich Magdalena Biejat wróciła do pracy parlamentarnej. W 2026 roku nadal pełni funkcję wicemarszałkini Senatu i angażuje się w tematy, które były rdzeniem jej programu: mieszkalnictwo, ochrona zdrowia, prawa pracownicze i świeckie państwo. Część propozycji (np. pilotaże skrócenia czasu pracy) weszła w fazę rządowych prac, inne pozostają postulatami opozycyjnymi lub koalicyjnymi.
Dla osób, które w 2025 roku głosowały lub poważnie rozważały ten program, warto dziś sprawdzać nie tylko ówczesne dokumenty, ale też bieżące inicjatywy legislacyjne i wypowiedzi – bo polityka to proces, a nie jednorazowy dokument.
Program Magdaleny Biejat pozostaje jednym z najbardziej uporządkowanych i szczegółowo przedstawionych lewicowych pakietów ostatnich lat. Jego siła leżała w połączeniu ambitnych celów społecznych z próbą wskazania narzędzi możliwych do użycia z poziomu prezydenckiego. Dla jednych był zbyt umiarkowany, dla innych zbyt daleko idący. Niezależnie od oceny, stanowi konkretny punkt odniesienia w debacie o tym, jak państwo może wspierać obywateli w obszarze mieszkań, pracy, zdrowia i wolności osobistej.
