Po niedzielnym zwycięstwie Alternatywy dla Niemiec w wyborach landowych w Saksonii-Anhalt napłynęły gratulacje z kraju i zagranicy. Jedną z nich zamieścił na platformie X Elon Musk. Amerykański przedsiębiorca napisał po niemiecku dwa słowa: „Gut gemacht!”.
Prawicowo-populistyczna AfD zdobyła 43,8 proc. głosów. Partia nie uzyskała większości bezwzględnej, ale zapowiada starania o utworzenie rządu. Gdyby się to udało, po raz pierwszy w historii kierowałaby władzą w niemieckim kraju związkowym.
Musk odpowiedział na wpis współprzewodniczącej AfD Alice Weidel. Polityczka gratulowała landowemu oddziałowi partii oraz jego liderowi Ulrichowi Siegmundowi. Siegmund odniósł się do gestu miliardera: „Dziękuję za wsparcie i za jasną oraz niezwykle ważną perspektywę na polityczne wydarzenia naszych czasów, w tym w Niemczech”.
To nie pierwszy taki sygnał. Przed wyborami do Bundestagu Musk publicznie zachęcał do głosowania na AfD. Wystąpił też podczas inauguracji kampanii ugrupowania w Halle.
Orban mówi o „wielkiej nocy”, Magyar o rzeczywistości
Viktor Orban również pogratulował. „Wielka noc dla Niemiec i Europy! Zapnijcie pasy! To dopiero początek” – napisał po ogłoszeniu wstępnych wyników. Fidesz, partia byłego premiera Węgier, w kwietniowych wyborach poniosła porażkę i po 16 latach odeszła od władzy. Mimo różnych frakcji w Parlamencie Europejskim Fidesz i AfD pozostają sojusznikami. Przed wyborami na Węgrzech Weidel pojawiła się w Budapeszcie i publicznie poparła Orbana. Polityk uznał wówczas rozwiązania programowe niemieckiej partii za „dobre dla Węgier”.
Inaczej zabrzmiał komentarz premiera Petera Magyara. „Widzę, że wielu cieszy się z wyników wyborów w Niemczech. W 2024 r. ci sami ludzie traktowali zwycięstwo prezydenta Trumpa jako cudowną broń. Potem jednak nadeszła rzeczywistość. Na Węgrzech to Węgrzy podejmują decyzje” – napisał.
Kościoły ostrzegają przed podziałem
Wynik skomentowali też duchowni. Biskupi Kościoła ewangelickiego i katolickiego w Saksonii-Anhalt Friedrich Kramer i Gerhard Feige oraz przewodniczący Ewangelickiego Kościoła Krajowego Anhaltu Karsten Georg Wolkenhauer stwierdzili: „Te wybory do landtagu głęboko zmieniły stosunki polityczne w Saksonii-Anhalt. Kraj jest podzielony. Nasza troska dotyczy pokoju społecznego i współżycia ludzi w naszym kraju związkowym”.
Według nich wynik pokazuje wielkie niezadowolenie w szerokich grupach społeczeństwa. Jednocześnie wielu ludzi bezinteresownie służy innym. Kościoły wyraziły zaniepokojenie skutkami wygranej AfD dla kultury, edukacji, wspólnot lokalnych, wolontariatu, diakonii, Caritasu i samych Kościołów. Biskup Feige zaapelował o bezwarunkowe poszanowanie konstytucji landu i niemieckiej Ustawy Zasadniczej. „Kto chce przejąć odpowiedzialność za rządy, przejmuje odpowiedzialność za wszystkich ludzi w naszym kraju”.
Przewodniczący Centralnej Rady Żydów w Niemczech Josef Schuster oświadczył, że jest przerażony zdecydowanym zwycięstwem AfD. W landzie liczącym nieco ponad dwa miliony mieszkańców żyje około 235 tys. ewangelików, 66 tys. katolików i około 1,2 tys. wyznawców judaizmu.
AfD określa się jako partię prawicową, nacjonalistyczną, populistyczną i antyestablishmentową. W programie ma m.in. znaczne ograniczenie imigracji, zmniejszenie kompetencji instytucji UE oraz „normalizację” stosunków z Rosją, w tym zniesienie sankcji i odbudowę gazociągu Nord Stream. Landowy oddział partii w Saksonii-Anhalt od 2023 r. jest klasyfikowany przez Urząd Ochrony Konstytucji jako potwierdzone ugrupowanie prawicowo-ekstremistyczne.
