Wakacje składkowe to możliwość zwolnienia mikroprzedsiębiorców z opłacania własnych składek na ubezpieczenia społeczne za jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym. Budżet państwa pokrywa wtedy te składki, a przedsiębiorca zachowuje pełne prawa do świadczeń i ciągłość okresu ubezpieczeniowego. Rozwiązanie działa od listopada 2024 roku i w 2026 nadal pozostaje dostępne bez zmian w zasadach.
Ulga skierowana jest przede wszystkim do osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą oraz wspólników spółek cywilnych wpisanych do CEIDG. Warunki weryfikowane są w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, a oszczędności sięgają od około 456 zł przy preferencyjnych składkach do 1926,76 zł przy pełnym ZUS z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Składka zdrowotna pozostaje obowiązkowa do zapłaty w normalnej wysokości.
Czym dokładnie są wakacje składkowe
Wakacje składkowe polegają na całkowitym zwolnieniu z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe za siebie, a także Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego. Jeśli przedsiębiorca opłaca dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i spełnia warunki w miesiącu poprzedzającym wniosek oraz w miesiącu zwolnienia, to również ta składka zostaje pokryta z budżetu.
Działalność gospodarcza może być prowadzona normalnie – nie ma obowiązku zawieszania firmy ani przerywania umów z klientami. To kluczowa różnica w porównaniu z urlopem czy zawieszeniem działalności. Składki za ten miesiąc finansuje państwo, a okres wlicza się w pełni do stażu ubezpieczeniowego potrzebnego do emerytury lub renty.
Kto może skorzystać z wakacji składkowych w 2026 roku
Z ulgi skorzystają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG lub komornicy sądowi. Warunki trzeba spełnić łącznie i są sprawdzane na miesiąc przed złożeniem wniosku.
Przedsiębiorca musi w tym miesiącu podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowym z tytułu działalności przynajmniej jeden dzień. Liczba ubezpieczonych – w tym sam przedsiębiorca, pracownicy, zleceniobiorcy i osoby współpracujące – nie może przekraczać dziesięciu osób. Wyjątek stanowią osoby niepodlegające ubezpieczeniu wypadkowemu, na przykład przebywające na urlopie macierzyńskim.
Przychód z działalności w co najmniej jednym z dwóch poprzednich lat kalendarzowych nie może przekroczyć równowartości 2 milionów euro. Dla wniosków składanych w 2026 roku liczą się lata 2024 i 2025. Warunek spełnia też osoba, która w tych latach nie osiągnęła żadnego przychodu.
Nie można wykonywać działalności na rzecz byłego pracodawcy w okresie od początku roku poprzedzającego rok złożenia wniosku do dnia złożenia wniosku. To zabezpieczenie przed nadużyciami. Dodatkowo wakacje składkowe to pomoc de minimis – trzeba mieć dostępny limit co najmniej w wysokości zwalnianych składek i nie przekroczyć 300 tysięcy euro pomocy publicznej w ciągu trzech lat.
Ile realnie zaoszczędzisz w 2026 roku
Oszczędność zależy od wybranego wariantu składek. Poniższa tabela pokazuje orientacyjne kwoty na podstawie stawek obowiązujących w 2026 roku.
| Wariant składek | Orientacyjna oszczędność (składki społeczne + FP) | Składka zdrowotna (nadal do zapłaty) | Uwagi |
| Duży ZUS z chorobowym | 1926,76 zł | ok. 432,54 zł | Największa korzyść |
| Duży ZUS bez chorobowego | 1788,29 zł | ok. 432,54 zł | Standardowy wariant |
| Preferencyjny ZUS z chorobowym | 456,18 zł | ok. 432,54 zł | Dla nowych firm |
| Mały ZUS Plus | zależna od dochodu | ok. 432,54 zł | Indywidualna podstawa |
Te kwoty pokazują, jak mocno ulga wpływa na płynność finansową małej firmy. Dla wielu osób 1926 zł miesięcznie to równowartość kilku faktur za media, paliwo lub drobny sprzęt do biura.
Jak złożyć wniosek o wakacje składkowe krok po kroku
Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie przez konto płatnika na platformie eZUS lub PUE ZUS. Formularz nazywa się RWS – wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za wskazany miesiąc.
Najpierw logujesz się na swoje konto płatnika. Wybierasz kreator wniosków i wskazujesz formularz RWS. System automatycznie uzupełnia dane identyfikacyjne i proponuje miesiąc zwolnienia – jest to miesiąc następny po miesiącu złożenia wniosku. Musisz potwierdzić spełnienie warunków, w tym złożyć oświadczenie o pomocy de minimis i o przychodach.
Wniosek podpisujesz profilem zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym. ZUS rozpatruje go zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego – zwykle w ciągu miesiąca, maksymalnie dwóch. Decyzja lub informacja o zwolnieniu pojawia się na koncie eZUS.
Termin jest sztywny: wniosek za lipiec 2026 trzeba złożyć najpóźniej 30 czerwca 2026. Spóźnienie oznacza, że ulga nie zostanie przyznana.
Rozliczenie miesiąca wakacji składkowych – co musisz zrobić
Po pozytywnej decyzji lub informacji o zwolnieniu składasz deklaracje rozliczeniowe do 20. dnia miesiąca następnego. W raporcie ZUS RCA wpisujesz specjalny kod tytułu ubezpieczenia: 05 14 dla standardowego ZUS, 05 74 dla preferencyjnego lub 05 94 dla Małego ZUS Plus.
Składki społeczne wykazujesz jako finansowane z budżetu państwa – nie płacisz ich. Składkę zdrowotną opłacasz normalnie. Składasz też ZUS DRA zbiorczy. Jeśli nie złożysz dokumentów, ZUS może je przygotować automatycznie na podstawie posiadanych danych.
Wpływ wakacji składkowych na przyszłą emeryturę i świadczenia
Składki za miesiąc wakacji są opłacane z budżetu państwa w pełnej wysokości odpowiedniej dla Twojego wariantu. Okres ten wlicza się do stażu ubezpieczeniowego tak samo, jakbyś zapłacił składki samodzielnie. Nie ma przerwy w ubezpieczeniu chorobowym ani wypadkowym, jeśli wcześniej byłeś objęty.
Prawo do emerytury, renty czy zasiłku chorobowego pozostaje bez zmian. To ważne dla osób planujących dłuższe korzystanie z ulgi co roku – nie tracą nic w kontekście przyszłych świadczeń.
Przykłady z codziennej praktyki przedsiębiorców
Anna prowadzi małą pracownię krawiecką w miasteczku na Mazurach. W miesiącu wakacji składkowych przeznaczyła zaoszczędzone prawie 1900 zł na zakup lepszej maszyny do szycia i materiałów na nowe kolekcje. Dzięki temu mogła przyjąć większe zamówienie od lokalnego hotelu i nie musiała brać kredytu.
Marek, programista-freelancer z Warszawy, wybrał miesiąc wakacji na rodzinny wyjazd. Niższe koszty ZUS pozwoliły mu pokryć noclegi i jedzenie bez sięgania do oszczędności firmowych. W tym czasie nadal realizował zlecenia zdalnie.
W obu przypadkach ulga nie wymagała zmiany formy działalności ani rezygnacji z klientów – po prostu dała przestrzeń finansową w kluczowym momencie.
Porównanie wakacji składkowych z innymi ulgami ZUS
| Ulga | Dla kogo | Czas trwania | Zakres zwolnienia |
| Ulga na start | Nowi przedsiębiorcy (pierwsze 6 miesięcy) | 6 miesięcy | Pełne zwolnienie ze składek społecznych |
| Mały ZUS Plus | Przedsiębiorcy z przychodem do 120 tys. zł rocznie | Do 36 miesięcy | Obniżona podstawa wymiaru składek |
| Wakacje składkowe | Mikroprzedsiębiorcy (≤10 ubezpieczonych, przychód ≤2 mln euro) | 1 miesiąc w roku | Zwolnienie ze składek społecznych + FP |
Wakacje składkowe można łączyć z Małym ZUS Plus – ulgi się uzupełniają, a nie wykluczają.
Najczęstsze pułapki i jak ich uniknąć
Największy błąd to złożenie wniosku po terminie – ZUS nie rozpatrzy go wstecz. Inny częsty problem to przekroczenie limitu de minimis lub brak sprawdzenia liczby ubezpieczonych w miesiącu weryfikacyjnym.
Niektórzy zapominają, że zdrowotna i tak musi być opłacona. Inni nie składają deklaracji RCA z odpowiednim kodem po uzyskaniu zwolnienia. Warto też dokładnie policzyć przychód z dwóch poprzednich lat i upewnić się, że nie wykonywało się czynności na rzecz byłego pracodawcy.
Strategiczne planowanie – w którym miesiącu wybrać wakacje składkowe
Najlepszy miesiąc to taki, w którym planujesz większe wydatki firmowe lub osobiste, na przykład zakup sprzętu, remont biura czy dłuższy urlop. Niektórzy wybierają okres przed sezonem urlopowym, żeby mieć wyższą płynność na rodzinne wyjazdy. Inni łączą ulgę z miesiącem niższych przychodów, żeby zminimalizować obciążenie.
Ponieważ wakacje składkowe przysługują co roku, można je planować z wyprzedzeniem na kilka lat – na przykład w miesiącach, gdy firma inwestuje w rozwój lub przechodzi trudniejszy okres rynkowy. To narzędzie, które realnie pomaga utrzymać równowagę między kosztami a rozwojem małego biznesu.
