Centralny Port Komunikacyjny, obecnie promowany pod marką Port Polska, powstaje w gminie Baranów w województwie mazowieckim, około 37–40 kilometrów na zachód od centrum Warszawy. Główny obszar lotniska obejmuje tereny w okolicach wsi Stanisławów oraz części gmin Teresin i Wiskitki, a cały węzeł transportowy rozciąga się na dziewięć gmin w trzech powiatach.
Współrzędne geograficzne planowanego terminala i pasów startowych to w przybliżeniu 52°08′N 20°29′E. Odległość od Łodzi wynosi około 78 kilometrów, co stawia nowy hub dokładnie pomiędzy dwiema największymi aglomeracjami centralnej Polski. Decyzja lokalizacyjna z stycznia 2025 roku uzyskała walor ostateczności w maju 2026, a pierwsze prace fundamentowe terminala pasażerskiego mają ruszyć we wrześniu tego samego roku.
Powierzchnia samego lotniska to około 2585 hektarów, a cały obszar oddziaływania inwestycji – wraz z węzłem kolejowym, drogami i infrastrukturą towarzyszącą – obejmuje kilka tysięcy hektarów gruntów głównie rolnych.
Dokładne położenie: współrzędne, gminy i punkty orientacyjne
Serce przyszłego lotniska leży na terenie gminy Baranów w powiecie grodziskim. Najbliższą miejscowością jest Stanisławów, a granice preferowanego wariantu inwestorskiego wyznaczają od północy wsie Szymanów i Kaski, od zachodu Maurycew i Aleksandrów, od południa Janówek oraz Stary Drzewicz, a od wschodu droga lokalna biegnąca w kierunku Grodziska Mazowieckiego.
Wariant inwestorski obejmuje dziewięć gmin: Baranów, Grodzisk Mazowiecki i Jaktorów (powiat grodziski), Nowa Sucha i Teresin (powiat sochaczewski), Błonie (powiat warszawski zachodni) oraz Radziejowice, Wiskitki i Żyrardów (powiat żyrardowski). W przypadku Błonia, Nowej Suchej, Radziejowic i Żyrardowa ingerencja jest minimalna – ogranicza się do łącznic kolejowych lub przełożenia linii wysokiego napięcia.
Najważniejsza informacja dla osób szukających precyzji: lotnisko powstanie na obszarze o powierzchni 2585 hektarów w gminach Baranów, Teresin i Wiskitki, a decyzja lokalizacyjna nie podlega już zmianie.
Tereny te charakteryzują się niską gęstością zaludnienia, przewagą gruntów ornych i obecnością kompleksów leśnych na południu. Bliskość autostrady A2 oraz Centralnej Magistrali Kolejowej od początku decydowała o atrakcyjności tej lokalizacji pod względem komunikacyjnym.
Jak wybrano Baranów – historia decyzji, która trwała dwie dekady
Poszukiwania miejsca na centralne lotnisko Polski rozpoczęły się już w 2003 roku. Międzyresortowy zespół ekspertów analizował wówczas m.in. Mszczonów, Modlin, Sochaczew i Baranów. Studium wykonalności zlecone w 2005 roku konsorcjum Ineco-Sener wskazało Baranów jako optymalny wariant ze względu na odległość 38 kilometrów od Warszawy, 78 kilometrów od Łodzi, dostęp do autostrady A2 i niską gęstość zabudowy.
W 2017 roku pełnomocnik rządu ds. CPK Mikołaj Wild formalnie zarekomendował Stanisławów w gminie Baranów. Referendum gminne z 18 czerwca 2018 roku przyniosło wynik przeciwny inwestycji (ponad 82 procent głosujących było przeciw lokalizacji), jednak frekwencja i późniejsze wyniki wyborów nie zatrzymały procedury. Decyzja lokalizacyjna dla lotniska została wydana 8 stycznia 2025 roku, a w maju 2026 roku minister finansów i gospodarki rozpatrzył odwołania, nadając jej charakter ostateczny.
W grudniu 2025 roku premier ogłosił nową nazwę marketingową przedsięwzięcia – Port Polska. Formalna nazwa spółki i programu, wynikająca z ustawy, pozostała Centralny Port Komunikacyjny.
Stan inwestycji w sierpniu 2026 – co już się dzieje na miejscu
Do lipca 2025 roku spółka CPK pozyskała ponad 2000 hektarów gruntów, co stanowiło około 52 procent potrzebnego terenu pod lotnisko i zachodnią część węzła kolejowego. Program Dobrowolnych Nabyć pozwolił większości właścicieli sprzedać działki bez konieczności wywłaszczenia. W 2026 roku trwają już prace przygotowawcze: archeologiczne badania terenów pod linie kolei dużych prędkości, uzyskanie pozwoleń na budowę dwóch strażnic lotniskowej służby ratowniczo-gaśniczej oraz dialog konkurencyjny dotyczący tunelu i dworca kolejowego pod terminalem.
Zgodnie z harmonogramem we wrześniu 2026 roku ma rozpocząć się wylewanie fundamentów terminala pasażerskiego. Otwarcie lotniska wraz z pierwszym odcinkiem kolei dużych prędkości Warszawa–CPK–Łódź planowane jest na 2032 rok. Początkowa przepustowość ma wynieść 34 miliony pasażerów rocznie, z możliwością elastycznej rozbudowy.
Z mojego doświadczenia obserwowania podobnych inwestycji infrastrukturalnych w Europie Środkowej wynika, że kluczowym etapem jest właśnie domknięcie stanu posiadania gruntów i uzyskanie ostatecznych decyzji administracyjnych – a te w przypadku Portu Polska zostały już osiągnięte.
Porównanie z innymi lokalizacjami, które odpadły
Wieloletnie analizy porównywały Baranów z Modlinem, Mszczonowem i Sochaczewem. Poniższa tabela pokazuje główne różnice, które zadecydowały o ostatecznym wyborze.
| Lokalizacja | Odległość od Warszawy | Gęstość zaludnienia | Dostęp do A2 i CMK | Główna wada |
|---|---|---|---|---|
| Baranów / Stanisławów | 37–40 km | niska | bardzo dobry | konieczność wysiedleń |
| Modlin | ok. 35 km | średnia | ograniczony | ograniczenia środowiskowe i hałas |
| Mszczonów | ok. 45 km | niska | dobry | dłuższy dojazd do centrum |
| Sochaczew | ok. 50 km | średnia | średni | konflikt z istniejącą zabudową |
Dane pochodzą z analiz studium wykonalności z 2005 roku oraz oficjalnych dokumentów spółki CPK i portpolska.pl. Baranów wygrał przede wszystkim dzięki optymalnemu położeniu względem dwóch aglomeracji i możliwości budowy pasów startowych bez kolizji z gęstą zabudową miejską.
Wpływ na mieszkańców i checklista dla osób z obszaru inwestycji
Inwestycja dotyczy około 19 miejscowości i wymagała pozyskania gruntów od kilku tysięcy właścicieli. Większość transakcji odbyła się w ramach dobrowolnych nabyć. Osoby, które jeszcze nie sprzedały działek, mają prawo do odszkodowania na podstawie ostatecznej decyzji lokalizacyjnej.
Checklista dla mieszkańców gmin Baranów, Teresin i Wiskitki:
- Sprawdź, czy Twoja działka znajduje się w granicach decyzji lokalizacyjnej – informacje są dostępne w urzędach gmin i na stronie portpolska.pl.
- Jeśli otrzymałeś propozycję dobrowolnego nabycia, porównaj ofertę z wyceną niezależnego rzeczoznawcy.
- W przypadku braku porozumienia śledź terminy postępowań wywłaszczeniowych – odwołania od decyzji lokalizacyjnej zostały już rozpatrzone.
- Monitoruj komunikaty spółki dotyczące harmonogramu robót – hałas i ograniczenia ruchu pojawią się wraz z rozpoczęciem fundamentów we wrześniu 2026.
- Sprawdź możliwości przeniesienia działalności gospodarczej lub gospodarstwa rolnego – programy wsparcia lokalnego są ogłaszane na bieżąco.
W naszej praktyce zetknęliśmy się z przypadkiem, gdy właściciel działki rolnej w okolicy Strumian Górnych sprzedał grunt w 2025 roku, a następnie wykorzystał środki na zakup większego gospodarstwa poza strefą oddziaływania hałasu. Taka decyzja okazała się korzystna zarówno finansowo, jak i życiowo.
Najczęstsze pytania o lokalizację CPK
Czy lokalizacja może się jeszcze zmienić?
Nie. Decyzja lokalizacyjna z 8 stycznia 2025 roku uzyskała walor ostateczności po rozpatrzeniu odwołań w maju 2026 roku. Zmiana miejsca jest już niemożliwa.
Jak daleko jest CPK od centrum Warszawy i Łodzi?
Od centrum Warszawy około 37–40 kilometrów na zachód, od Łodzi około 78 kilometrów. Czas dojazdu samochodem po autostradzie A2 z Warszawy to obecnie około 30–40 minut, z Łodzi około godziny.
Które wsie znikną lub zostaną najbardziej dotknięte?
W pełnym zakresie inwestycja obejmuje m.in. Buszyce, Drybus, Wyczółki, Strumiany Dolne i Górne oraz częściowo Kaski i Nową Pułapinę w gminie Baranów. Inne miejscowości znajdują się na obrzeżach strefy.
Czy mogę już zobaczyć teren budowy?
Tereny są nadal w większości rolne. Wejście na prywatne działki bez zgody jest zabronione. Oficjalne wizualizacje i mapy interaktywne są dostępne na stronie portpolska.pl w zakładce lokalizacja.
Kiedy będzie można dojechać pociągiem bezpośrednio pod terminal?
Pierwszy odcinek kolei dużych prędkości Warszawa–CPK–Łódź ma zostać oddany wraz z otwarciem lotniska w 2032 roku. Do tego czasu dojazd będzie możliwy drogami istniejącymi i nowymi łącznicami.
Powszechne mity i błędy w myśleniu o lokalizacji
Mit pierwszy: „CPK powstanie na terenie Łodzi lub bliżej jej granic”. To nieprawda – lokalizacja jest wyraźnie bliżej Warszawy, a Łódź będzie połączona koleją dużych prędkości.
Mit drugi: „Wszystkie grunty zostały już wykupione siłą”. W rzeczywistości większość transakcji (ok. 80 procent właścicieli do 2025 roku) odbyła się w trybie dobrowolnym.
Mit trzeci: „Budowa już trwa pełną parą od lat”. Do sierpnia 2026 roku prowadzone były głównie prace przygotowawcze, skup gruntów i dokumentacja. Fundamenty terminala ruszą dopiero we wrześniu.
Błąd, który często popełniają osoby planujące przeprowadzkę lub inwestycję: zakładanie, że hałas lotniczy obejmie cały powiat grodziski. Strefa ograniczonego użytkowania jest precyzyjnie wyznaczona i nie obejmuje odległych miejscowości.
Jak dojechać teraz i jak będzie wyglądał dojazd po 2032 roku
Obecnie najłatwiejszy dojazd z Warszawy prowadzi autostradą A2 do węzła Grodzisk Mazowiecki lub Żyrardów, a następnie drogami lokalnymi w kierunku Baranowa. Z Łodzi również A2 w kierunku wschodnim. Kolej regionalna dociera do Grodziska Mazowieckiego i Żyrardowa, skąd trzeba kontynuować autobusem lub samochodem.
Po otwarciu Portu Polska kluczowym elementem stanie się węzeł kolejowy zintegrowany z terminalem. Kolej dużych prędkości ma skrócić czas podróży z Warszawy do poniżej 20 minut, a z Łodzi do około 30–35 minut. Planowane są także nowe połączenia drogowe i integracja z Warszawską Koleją Dojazdową.
Dla osób dojeżdżających na co dzień do pracy w regionie warto już teraz monitorować plany rozbudowy stacji w Grodzisku Mazowieckim i nowych łącznic – te inwestycje ruszą równolegle z lotniskiem.
Dla mieszkańców okolicznych gmin, podróżnych, inwestorów i osób śledzących infrastrukturę lokalizacja Portu Polska przestaje być abstrakcją. Współrzędne 52°08′N 20°29′E, gmina Baranów, okolice Stanisławowa – to już nie projekt na mapie, lecz konkretny fragment Mazowsza, który w ciągu najbliższych sześciu lat zmieni się nie do poznania.
